Bir Tıbbiyeli Devrimcinin Öyküsü- Doktor Reşit Galip

HAYDİ ANKARA! 
VATAN SAVUNMASINDAN MİLLİ DEVRİM İNŞASINA
BİR TIBBİYELİ DEVRİMCİNİN ÖYKÜSÜ – DOKTOR REŞİT GALİP

1.Dünya Savaşının çıkış nedenlerinden en önemlisi Osmanlı topraklarının paylaşılması, yağmalanması ve “Türklerin Anadolu’dan sürülmesi” amacını taşımaktaydı. Savaş sonunda ortaya konulan Sevr haritası bunu bütün çıplaklığıyla gösteriyordu.

İttihat ve Terakki iktidarı altında yürütülen vatan savunması ülkede büyük bir yankı yarattı. Türk Ocağı önderlerinden Reşit Galip ve üç arkadaşı, savaşın başından itibaren gönüllü olarak Kafkasya Cephesine katıldı.  Savaşın ilerleyen günlerinde ağır soğuk algınlığı nedeniyle iki ciğerini de saran zatürre ile karşılaştı. Bütün ısrarlara ve direnmesine rağmen terhis edilerek İstanbul’a gönderildi. Bu acımasız hastalığın izlerini hayatı boyunca taşıdı.

Savaş sonu mütareke günlerinde Talim Terbiyenin destekleriyle 51 dernek ve önemli kişilerin öncülüğünde Prof. Dr. Esat (Işık) başkanlığında Milli Kongre toplandı. İzmir’in işgalinin protesto edilmesi amacıyla kurulan komitede Türk Ocağı adına Reşit Galip ve Halide Edip yer alıyordu. 

Fatih, Üsküdar, Kadıköy, Sultanahmet Mitinglerinde İstanbul halkı tek vücut olarak ayağa kalktı. Bu hareket ulusumuzun direniş safında yer almasını sağladı. Miting hazırlıkları boyunca Reşit Galip ve gençler bütün İstanbul’u afiş ve bildirilerle donattılar. 

Reşit Galip ve arkadaşları, Türk Ocağı’nın temel ilkelerini esas alarak gelişecek işgale karşı “halka doğru” şiarıyla Kütahya ve köylerine giderek aylarca çalıştılar. Milli direnişin altyapısının kurulmasına hizmet ettiler. 

Savaşın ilerlediği dönemde Denizli-Aydın cephesinde sağlık ordusunda sertabip olarak görev yaptı. Sakarya Savaşından sonra Sağlık Bakanlığı Hıfzıssıhha Dairesi Başkanlığına getirildi. Ancak hastalığının nüksetmesi üzerine ılıman bir iklime sahip Mersin’e atandı. 

17 Mart 1923 tarihinde Atatürk ve Latife Hanım’ın ziyaretinde tarihi konuşmasını yaptı; 

“…….Muhterem Gazi Paşa! Sen bu milletin yalnız müncisi (kurtarıcısı), yalnız bir kahramanı değilsin, sen bunlardan daha büyüksün, sen bu milletin bir ferdisin. Senin en birinci büyüklüğün bu milletin bir ferdi olmakla iktifa ve iftihar etmekliğindir.” Sözlerini içeren konuşmasını “Yaşasın Gazi Paşa” diye bitirir.

İki yıl sonra Aydın milletvekili olarak Meclis’e katılır. Türk Tarih Kurumu, Türk Dil Kurumu ve Halkevlerinin kuruluşunda görev alır. 

Şeyh Sait isyanında İstiklal Mahkemesi Üyeliği, Türk Ocakları Merkez Reis Vekilliği, Türk Tarih Cemiyeti Genel Sekreter ve Geçici Başkanlığını yürütür. 19 Eylül 1932 tarihinde Maarif Vekilliği görevine atanır.

- Dünyanın en önde gelenleri arasında sayılan Anadolu Medeniyetleri Müzesinin,
- Milli Kütüphane kurulmasının temellerini atar.
- Köhneleşmiş İstanbul Üniversitesinde büyük reform hareketini başlatır. Buna direnen öğretim üyeleri görevlerinden ayrılır. 
- Yurtdışından özellikle Hitler faşizminden kaçan öğretim üyelerinin katılımını sağlar. Çağdaş üniversitenin yolunu açar.

“TÜRKİYE CUMHURİYETİNİ KURAN TÜRKİYE HALKINA TÜRK MİLLETİ DENİR”

Atatürk 1930 yılında Medeni Bilgiler kitabında bu çok önemli sözüyle Türk Milleti kavramını net bir şekilde ortaya koymuştur. Silah elde emperyalizm ve işbirlikçilerini devrimle yenerek Türkiye Cumhuriyeti kuran Türkiye halkına Türk Milleti denir.

Bu süreçte 23 Nisan 1933’te Maarif Vekili Reşit Galip;

“Türküm, doğruyum, çalışkanım,
İlkem; küçüklerimi korumak,
Büyüklerimi saymak,
Yurdumu, milletimi,
Özümden çok sevmektir.
Ülküm; yükselmek, ileri gitmektir.
Ey Büyük Atatürk!
Açtığın yolda, gösterdiğin hedefe,
Durmadan yürüyeceğime
Ant içerim.
Varlığım Türk varlığına armağan olsun.
Ne Mutlu Türküm Diyene!”

Sözlerini bize armağan etmiştir.

1921 yılında Vatan Şairimiz Mehmet Akif Ersoy, Ankara Hacı Musa Mahallesinde, iç isyanların, Anzavur çetelerinin ve emperyalist saldırıların yükseldiği bir dönemde saf duranlara ve Türk Milletine haykırarak;

“KORKMA” 

Sözleriyle başlayan İstiklal Marşımızı yazmıştır. “İstiklal Marşı” ve “Andımız” birbirini tamamlayan ve koparılmaması gereken, milletimize ışık tutan iki büyük eserdir.

Balkan Savaşı ve Kafkasya’da ciğerlerini milletimize feda eden büyük vatansever devrimci Reşit Galip, verem hastalığıyla daha fazla mücadele edememiştir. Ölüme yaklaştığını anlayınca demir karyolasını çalışma odasına aldırır ve üç bir yanı çevreleyen kütüphanesindeki kitaplarıyla, 42 yaşında 4 Mart 1934 Pazar gecesi saat 02,30 da Ankara Keçiören’deki evinde gözlerini kapatır. Bütün serveti 5 lira başucunda durmaktadır. 

Büyük Türk Devriminin en önemli önderlerinden Mustafa Necati ve Vasıf Çınar’ın yanında toprağa verilir. 

Haydi Ankara;

Onun, 23 Nisan 1933 günü Çocuk Haftası açılışındaki,

“Büyük Türk yarınının yapıcıları arasına girmek için şimdiden hazırlanın çocuklar! Daima kulağınızda çınlasın ki, çalışkan olmayan Türk sayılamaz, ahlakı olmayan Türk olamaz” sözleri çocuklarımıza vasiyetidir.

Bugün “Andımız” Danıştay kararıyla kaldırıldı. Artık o başta Ankara olmak üzere bütün yurdumuzun yüreğinde heyecanla çarpacak ve hafızasında yaşayacaktır.

Her 23 Nisan yıldönümünde, bizlere anılarıyla ışık tutan üç devrimciyi ziyaret ederek analım ve  yaktıkları meşaleyi taşıyalım.

YORUM EKLE

banner205

banner204