29 Eylül: Yeşilordu Örgütü Dağıtıldı

TBMM'nin kuruluşunun 100. Yılında tarihten kesitleri aktarmaya devam ediyoruz. İşte 29 Eylül'de olanlar:

29 Eylül: Yeşilordu Örgütü Dağıtıldı

- Doğu Ordusu'nun Azerbaycan Süvari Alayı, Ermenilerin dün boşalttığı Sarıkamış'a girdi. 9. Tümen de Çatak-Divik-Bezirgân Geçidi bölgesini ele geçirdi.

- Milli Kuvvetler Yozgat Akdağmadeni'ne girerek İkinci Yozgat Ayaklanmasının esas kısmını bastırdılar.

- Yeşilordu örgütü dağıtıldı. Yeşilordu bu yılın ilkbaharında karşı-devrimci isyanları bastırmak amacıyla Mustafa Kemal'in bilgisi altında kurulmuş yarı gizli bir demekti. Mustafa Kemal, Ethem'in bu örgütle ilişkisinden kuşkulanarak Yeşilordu'nun dağıtılmasını emretti. Bu tarihten sonra Yeşilordu mensupları ikiye bölünecek, bir kısmı Mustafa Kemal'in emriyle Hükümet kontrolü altında 18 Ekim'de kurulan Türkiye Komünist Fırkası'na katılırken, Tokat Mebusu Nazım ve arkadaşları gizli Türkiye Komünist Partisi ile birleşerek 7 Aralık'ta açık Türkiye Halk İştirakiyun Fırkası'nı kuracaklardır.

- Lenin'in de hazır bulunduğu Rus Komünist Partisi Merkez Komitesi toplantısında, Anadolu hareketine "gerçek ve acil" bir yardım yapılmasına karar verildi. Toplantıda ayrıca, Türkiye ile Ermenistan arasında arabuluculuk yapılması için ilk önce Ermenistan'la bir anlaşmaya varmanın gerekli olduğu benimsendi.

- İstanbul hükümeti, kurulmuş ve kurulacak derneklerin devletin siyasetine aykırı çalışmalarda bulunamayacaklarını kararlaştırdı. Karara göre İçişleri Bakanlığı, derneklerin tüzüklerinde buna göre değişiklikler yapabilecek. Bu konudaki itirazlara ise Hükümet bakacak.

- TBMM, savaşa hazırlık için mali kaynaklan harekete geçirmeye devam ediyor. Damga vergisini 2-3 misli artıran kanun, 27'ye karşı 84 oyla kabul edildi. 30 sayılı bir başka kanunla da 1919 yılı sonuna kadar aşar ihale bedellerinden borçlu olan mültezimlerin, bunları 1921 yılı şubat sonuna kadar ödemeleri halinde gecikmeden doğan faiz borçlarının affedilmesi hükmü getirildi.

- İstanbul'da ilkokullar açıldı. Okulların bir ay önce açılması gerekiyordu, ancak maaş alamayan öğretmenler göreve gitmiyorlardı. Öğretmenler, alamadıkları eski aylıklarından birini daha aldılar ve Başbakan'ın aylıkların ödeneceği yolunda kesin söz vermesi üzerine direnişten vazgeçtiler.

- Cemal Paşa, Afganistan'ın Herat kentinden Mustafa Kemal'e yazdığı mektupta, Afganistan'a gelişinin Afganlılar tarafından önemli sayıldığını, İngilizlere bir darbe indirmek istediğini, Hindularla Müslümanların Türkiye için birlikte çalıştıklarını bildirdi. Mektupta şöyle denildi: "İslam'ın talih yıldızı Doğu'dan doğmak üzeredir. Afganlıları Ruslarla dost yapmağa çalışacağım."

- Ahmet Rıza Bey, Paris'ten Cavit Bey'e yazdığı mektupta, Damat Ferit'in Abdülmecit'i göz hapsine aldırışını anlattı: "Bu gibi işlerde iki ortak fail görünüyor. Biri Padişah, diğeri Ferit Paşa ve avanesi. Bunların işlerinden düşman memnun oluyor, faydalanıyor. İstanbul'da veliahdı hapseden bir hükümetin Anadolu'da genel af ilan etmesi gibi maskaralık olamaz."

Dersaadet: Mektepler açılıyor.

Alemdar: Yunan harekâtı hakkında. -R. Cevat: Artık Yunanistan'ın Kuvayı Milliye'yi tedip için tedbir almasına lüzum yoktur. Çünkü, Anadolu halkı, Mustafa Kemal çetelerine karşı uyanmıştır. Silahla bu hareketi yerinde söndürecektir.

İkdam: Hanımlarımızın yeni bir himmet eseri.

Akşam: Bolşevikler taarruza mı geçecekler? -Atina'da şenlikler gece gündüz devam ediyor.

Hazırlayan: Kurtuluş Özgür Yıldız

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner205

banner204